تاریخچه مرکز

1- مقدمه

مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1353 هجری خورشیدی به منظور مکانيزه‌نمودن سيستم‌ها و ارائه خدمات رايانه‌اي و تهيه آمار و اطلاعات لازم برای مديريت و بخش‌های مختلف و سرعت بخشيدن به انجام امور آموزشي، پژوهشی و اداری دانشگاه مشهد (دانشگاه فردوسی و دانشگاه علوم پزشکی کنونی) آغاز به فعاليت نمود. دانشگاه مشهد در آن زمان مجموعه‌ گسترده‌ای بود که علاوه بر دانشکده‌ها، موسسه‌ها و واحدهای اداری و آموزشي دانشگاه فردوسی مشهد، شامل دانشکده‌های علوم پزشکی، بيمارستان‌ها و ساير مراکز وابسته درمانی و آموزشی دانشگاه علوم پزشکی کنونی نيز بود. ساختمان مرکز نیز در محل بيمارستان قائم (عج) با مجموعه‌ای از رايانه‌هاي بزرگ (Mainframe) و تجهيزات جانبی مربوط به شرکت IBM مستقر بود و نام مرکز در آن زمان، مركز كامپيوتر، آمار و اطلاعات دانشگاه مشهد بود. همچنین در سال‌های بعد و در مقطعی نیز نام مرکز اطلاعات، آمار و امور رایانه‌ای دانشگاه فردوسی مشهد بر پیشانی آن نشست.

با افزايش فعاليت‌ها و در سال 1355 هجری خورشیدی، ساختمان مجهزی در محل فعلی مرکز (پرديس کنونی دانشگاه فردوسی مشهد) تاسیس شد که در آن هنگام از نظر زيبايي ساختمان، معماری فنی، امکانات، و تجهيزات در منطقه منحصر به فرد و نمونه بود. با انتقال مرکز به محل جديد، سازمان و مديريت آن نیز تغییراتی نمود که سبب افزایش کيفيت و نوع خدمات و تجهيزات و ارتقای آن‌ها شد. در سال 1364 به دليل امکانات، خدمات و قابليت‌های فراوان، اين مرکز از طرف سازمان برنامه و بودجه وقت (شورای عالی انفورماتيک) واحدی نمونه شناخته شد و به‌عنوان مرکز کامپيوتر مشاع استان معرفی گرديد و سال‌های متمادی خدمات ذي‌قيمتی در زمينه‌های گوناگون مشاوره، طراحی، پياده‌سازی و اجرا و پشتيبانی سیستم‌های مکانيزه به دانشگاه و بسياری از سازمان‌ها، مراکز و مؤسسه‌های خارج از آن از جمله آستان قدس رضوی، شرکت برق منطقه‌ای خراسان، بانک ملی ايران، اداره کل آموزش و پرورش، ادارات آموزش و پرورش استان‌ها، سازمان اتوبوس‌رانی و . . . که فاقد امکانات رايانه‌اي بودند، ارائه می‌نمود.

با تفکيک دانشگاه علوم پزشکی و مجهز شدن اغلب سازمان‌ها و مؤسسه‌های مذکور به مراکز مستقل رايانه‌اي، اين خدمات رو به کاهش نهاد. تا در نهایت در سال 1378 و متعاقب رواج و ظهور رايانه‌هاي شخصي و سهولت دستيابی، برنامه‌نويسی و استفاده از آن‌ها، با تبديل نرم‌افزارها و انتقال اطلاعات از آخرين رده رايانه‌های‌ بزرگ (IBM 4341) به رايانه‌هاي کوچک، طی مراسمی پايان کار رايانه‌هاي Mainframe در دانشگاه فردوسی مشهد اعلام گرديد. این مراسم به‌طور رسمی با حضور وزیر وقت فرهنگ و آموزش عالی برگزار شد و اين سري رايانه‌ها به دانشكده مهندسي براي نگهداری در موزه منتقل گرديد. از این پس، مرکز، وظیفه توسعه شبکه‌ رایانه‌ای در دانشگاه فردوسی مشهد را به سرعت پیگیری نمود و هم‌زمان با توسعه سخت‌افزاری آن، نسبت به طراحی و پیاده‌سازی نرم‌افزارها و سامانه‌های مورد نیاز دانشگاه اقدام نمود.

دانشگاه فردوسی مشهد از معدود دانشگاه‌هایی است که مدیریت متمرکز بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات در آن سبب ایجاد مجموعه یکپارچه از سامانه‌ها و شبکه‌های رایانه‌ای شده است که خدمات متنوعی را بر بستر فناوری‌های نوین برای دانشجویان، اعضای هیات علمی و کارکنان آن فراهم آورده است. این خدمات حتی در قالب سامانه‌های دانشگاه فردوسی مشهد (سدف) تاکنون به بیش از 50 دانشگاه و مرکز و موسسه آموزش عالی ارائه شده است.

اگر چه تغییرات بنیادی در فناوری‌ها، سبب کارکردهای مختلف مرکز در بیش از 4 دهه فعالیت خود شده است، اما هم‌اکنون هدف اصلی از فعالیت‌های مركز فناوری اطلاعات و ارتباطات دانشگاه فردوسی مشهد، توسعه و کاربری فناوری اطلاعات و ارتباطات در بخش‌های مختلف دانشگاه است.

در تاریخ 26 آبان 1393 و بر اساس مصوبه جلسه شورای فناوری اطلاعات و ارتباطات دانشگاه فردوسی مشهد، نام این مرکز به مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات تغییر کرد.


در جدول زیر نام افرادی که از ابتدای فعالیت مدیریت مرکز را بر عهده داشته‌اند، آمده است.

جدول (1) : مدیران مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات دانشگاه فردوسی مشهد از ابتدای فعالیت

 

نام و نام خانوادگی

آغاز تصدی

پایان تصدی

دکتر هما فاریان

1353

1355

دکتر رضا آگاهی

1355

1357

اداره به صورت شورائی

1357

1359

مهندس مجید اختراعی طوسی

1359

1360

مهندس محمود ضیایی

1360

1365

مهندس امیر علیخانزاده

1365

1377

دکتر محسن کاهانی

1377

1395

دکتر سیدامین حسینی‌سنو

1395

ادامه دارد

 

همچنین در ساختار مرکز 2 معاون اداری و مالی، و فنی نیز وجود دارد که در جدول زیر نام افرادی که از ابتدای فعالیت این مسوولیت‌ها را برعهده داشته‌اند، آمده است.

 

جدول (2) : معاونان اداری و مالی مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات دانشگاه فردوسی مشهد از سال 1377

 

نام و نام خانوادگی

آغاز تصدی

پایان تصدی

مهندس حسین افخمی روحانی

1377

1389

مهندس عیسی آرامجو

1389

ادامه دارد

 

 

جدول (3) : معاونان فنی مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات دانشگاه فردوسی مشهد از ابتدای فعالیت

 

نام و نام خانوادگی

آغاز تصدی

پایان تصدی

مهندس سعید ابریشمی

1384

1388

دکتر سیدامین حسینی‌سنو

1388

1389

دکتر سعید ابریشمی

1389

1392

 


2- افتخارات

به یاری خدا، هم‌اکنون دانشگاه فردوسی مشهد از دانشگاه‌های پیشرو کشور در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات است. بخشی از افتخارات دانشگاه در این زمینه در جدول زیر آمده است.

جدول (4) : افتخارات دانشگاه فردوسی مشهد در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات

سال

عنوان رتبه

عنوان جشنواره / ارزیابی

برگزارکننده / ارزیابی‌کننده

1395-1387

رتبه‌های برتر بین دانشگاه‌های وزرات علوم، تحقیقات و فناوری*

ارزیابی وب‌گاه‌های دانشگاهی (وبومتریک)

آزمایشگاه سایبرمتریک اسپانیا

1395

برگزيده در بخش «دانشگاه‌ها و مراكز آموزش عالي» - وب‌گاه انگلیسی دانشگاه

نهمین جشنواره وب ايران

جشنواره وب ايران

2015

جایگاه 455 در جهان

و 3 در ایران

نظام رتبه‌بندی 4ICU

موسسه رتبه‌بندی 4ICU

1394

برگزیده در محور ارائه محتوا و خدمات بر بستر شبكه ملي اطلاعات

پنجمین جشنواره ملی فناوری اطلاعات و ارتباطات

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

1394

جايزه فناوري اطلاعات برتر (فاب نقره‌اي) براي سامانه پايگاه اشتراك دانش (پاد)

سومين همايش مديران فناوري اطلاعات مراكز علمي كشور

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)

1394

جايزه وب‌گاه برگزيده براي وب‌گاه دانشگاه فردوسي مشهد

سومين همايش مديران فناوري اطلاعات مراكز علمي كشور

پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)

1394

برگزيده در بخش «دانشگاه‌ها و مراكز آموزش عالي» - وب‌گاه فارسی دانشگاه

هشتمين جشنواره وب ايران

جشنواره وب ايران

1393

رتبه سوم پایگاه‌های اطلاع‌رسانی در زمینه ICT

چهارمین جشنواره ملی فناوری اطلاعات و ارتباطات

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

1391

رتبه دوم دانشگاه‌های برتر در زمینه ICT

دومین جشنواره ملی فناوری اطلاعات و ارتباطات

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

1391

رتبه اول بخش خدمات تعاملی

سومین جشنواره ارزیابی وب‌گاه‌های حاکمیتی

شورای عالی اطلاع‌رسانی

1391

رتبه دوم در محور توسعه دولت الکترونیک

ارزیابی وزارت‌خانه

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

1387

طرح برتر فناورانه برای سامانه‌های دانشگاه فردوسی (سدف)

جشنواره نوآوری، شکوفایی، پژوهش و فناوری استان خراسان رضوی

استانداری خراسان رضوی

1380

رتبه دوم طرح‌های اجرایی (طرح MIS)

چهارمین جشنواره شهید رجایی

دولت جمهوری اسلامی ایران

*: نتایج این ارزیابی سالی دوبار توسط آزمایشگاه سایبرنتیک اسپانیا و وب‌گاه www.webometrics.info منتشر می‌شود.


3- چشم‌انداز مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات

به ياري خداوند قادر متعال و در مسير تحقق آرمانهاي دانشگاه فردوسي مشهد، مركز فناوری اطلاعات و ارتباطات دانشگاه فردوسی مشهد در افق پنج ساله، مركزي است با ارزشها و آرمان‌هاي متعالي و توانمند با جايگاه اول علمي و فناوري در سطح دانشگاههاي كشور و موفق در تحقق اهداف جامعة‌ دانشگاهي كه عمده‌ترين محورهاي مسير آينده آن به شرح زير در نظر گرفته شده است:

 

  • ارتقاء موقعيت فناوري اطلاعات و ارتباطات دانشگاه فردوسي مشهد در سطح ملي و بينالمللي به عنوان يكي از دانشگاههاي برتر جهان
  • كمك به اعضاي دانشگاه فردوسي مشهد جهت افزايش سهم دانشگاه در توليد و نشر علم و توسعه مرزهاي دانش به ويژه در راستاي برنامه‌های توسعه كشور از طريق ارايه خدمات مناسب فناوري اطلاعات و ارتباطات
  • بهبود كيفيت و بالابردن خلاقيت و نوآوري در اراية كلية خدمات
  • افزایش دانش فني و تخصص كاركنان براي اراية خدمات نوين

 


4- ماموریت مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات

نظارت، مشاوره، طراحي، مديريت، اجرا و پشتيباني پروژه‌هاي مرتبط با فناوري اطلاعات و ارتباطات در سطح دانشگاه فردوسی مشهد، شهر، استان و كشور با بهترين سطح كيفيت.

 

 

 


5- راهبردهای کلان مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات

  • آماده‌سازی بستر فنی برای طراحي نظام مديريت مبتني بر اطلاعات
  • تجهیز دانشگاه به امکانات زیرساختی و فناوری‌های نوین
  • تحقيق و پژوهش در زمينه توسعه، بهبود و ارتقاي مداوم سامانه‌ها و شبکه‌های رایانه‌ای
  • مديريت، اجرا و در صورت لزوم برون‌سپاری پروژه‌هاي مرتبط با فناوري اطلاعات و ارتباطات در دانشگاه
  • ايجاد امنيت و پايداري مناسب در زمينه فناوري اطلاعات و ارتباطات
  • آموزش و اطلاع‌رساني در زمينه فناوري اطلاعات و ارتباطات
  • بهبود مداوم ساختار مرکز و فرایندهای داخلی آن با هدف پاسخ‌گویی موثر و پویا
  • گسترش فرهنگ توليد و استفاده از سامانه‌های متن باز
  • مشاوره در زمينه فناوري اطلاعات و ارتباطات

 


6- برنامه‌های عملیاتی مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات

  • طراحی و تولید سامانه‌های اطلاعاتی جدید
  • تکمیل سامانه‌های اطلاعاتی موجود
  • استفاده از فناوری‌های نوین
  • ایجاد مرکز پردازش‌های سنگین
  • ارتقا و توسعه مخابرات دانشگاه
  • ارتقا و توسعه شبکه رایانه‌ای دانشگاه
  • ارتقای موقعیت دانشگاه در فضای مجازی
  • ارتقای کیفیت محصولات و خدمات
  • اصلاح ساختار مرکز